کنه های زنبور عسل | انواع، علائم و روش های کنترل اصولی در زنبورداری

کنه‌های مهم زنبور عسل

کنه‌ها از مهم‌ترین عوامل تضعیف و نابودی کلنی‌های زنبور عسل هستند. مهم‌ترین انواع کنه عبارتند از:

1. واروا (مایت) در لارو و نوزاد می تواند در بالغ هم باشد
2. آکارین (اکاریس) در بالغ
3. کلارا در لارو و نوزاد

کنه کلارا

کنه کلارا مانند کنه واروا زندگی می‌کند ولی در غیاب لارو و زنبوران فقط 2 روز زنده می‌ماند و نمی‌تواند از خود زنبور کامل تغذیه کند. این کنه می‌تواند یک ساله کلنی را از بین ببرد. برای کنترل آن می‌توانیم همانند کنه واروا عمل کنیم و از روش‌های مدیریتی و کنه کش‌‎های مناسب استفاده نماییم.

کنه آکارین (اکاریس)

این کنه در لوله‌های بزرگ تنفسی زنبور می‌باشد و در کیسه‌های هوایی سر و شکم هم دیده شده است. ابعاد ماده 143 در 174 نانومتر و نر 125 در 136 نانومتر است. سیکل زندگی آن در داخل لوله تنفسی سینه زنبوران کامل انجام می‌شود. کنه ماده در این محل 5 تا 7 تخم می‌گذارد که بعد از 3 تا 4 روز باز شده و 6 تا 10 روز بعد به کنه کامل تبدیل می‌شود. زنبوران 1 روزه نسبت به این کنه حساس‌تر هستند و تا کمتر از 9 روزگی بیشتر در معرض آلودگی قرار دارند. زنبوران مبتلا علائم شبیه به نوزما دارند ولی حالت اسهال در آنها دیده نمی‌شود و فلج در آنها شایع تر است و به تبع آن اغلب به بیماری دیگری هم مبتلا هستند. کلنی‌هایی که اوایل تابستان ملکه خود را از دست می‌دهند حساس ترند.

پیشگیری و معالجه کنه آکارین

برای پیشگیری و معالجه می‌توان نوزادان را به یک کندوی سالم منتقل کرد. در روش شیمیایی از کنه کش‌های تدخینی استفاده می‌شود مانند:

• کلروبنزیلات با نام تجاری فولبکس
• بروموپروپیلات با نام تجاری فولبکس وار
• استفاده از منتول
  زمان استفاده بعد از قطع شدن شهد طبیعت و در دمای بالای 15 درجه سانتی‌گراد است، مانند بهار و پاییز. 50 گرم بلور منتول را در پلاستیک متخلخل روی قاب‌ها به مدت 20 تا 25 روز می‌گذاریم.

روش های گیاهی و نوین کنترل کنه

اسپری کردن شربت به اضافه عرق آویشن روی زنبورها می‌تواند کنه‌ها را بی حال کند. داروی هاپ گارد از گیاه رازک و داروی آپی گارد از گیاه آویشن گرفته شده است. این دو دارو کنه کش‌هایی هستند که برای کندوهای کف باز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

علائم آلودگی به کنه

1. ضعف عمومی کلنی
2. کاهش جمعیت
3. فلج و ناتوانی در پرواز
4. کاهش تولید عسل
5. افزایش حساسیت به سایر بیماری‌ها

کنترل به موقع کنه‌ها یکی از مهم‌ترین ارکان حفظ سلامت کلنی و تولید عسل طبیعی با کیفیت در زنبورداری حرفه‌ای است.

جمع بندی

کنه‌های واروا، آکارین و کلارا از مهم ترین عوامل تضعیف کلنی‌های زنبور عسل هستند. آکارین در دستگاه تنفسی زنبوران بالغ زندگی می‌کند و کلارا مشابه واروا عمل می‌نماید. استفاده از کنه کش‌های تدخینی، منتول و داروهای گیاهی مانند هاپ گارد و آپی گارد در زمان مناسب می‌تواند به کنترل این آفات کمک کند. مدیریت صحیح، بررسی دوره‌ای کلنی و استفاده اصولی از داروها، کلید حفظ سلامت زنبورستان است.

سوالات متداول