انواع مختلف زنبور عسل
از 31 راسته تشکيل شده يکي از آنها راست بالان يا بال Hexa poda کلاس حشرات يا شش پاياناست. اين بالا (Apo idea) ميگويند که در آن 15 بالا خانواده قرار دارد که يکي شان (Hymenoptera) غشايان Apinae است. که چهار زير خانواده دارد که يکي از آن ها (Apidae) خانواده داراي 9 خانواده است که يکي از آن هااست Apis است و تمام گونههاي زنبور عسل در اين زير خانواده قراردارند.
در دنيا چهار گونه از زنبوران عسل ارزش اقتصادي دارند که عبارتند از:
- Apis . Dorsata F زنبور عسل درشت
- Apis . Florea F زنبور عسل کوچک
- Apis . Indica-cerana زنبور عسل هندي يا شرقياز کوچک، درشت تر و از درشت و معمولي ريزتر است ، به علت کم بودن دوره توليد مثل اين گونه با کنه واروآ هم زيست است.
- Apis. Melifera L (زنبور u1593 عسل متوسط ) اروپاييمنشا آن آفريقا و اروپا بوده و تقريبا در تمام کره زمين گسترده است و قرابت زيادي با زنبور هندي دارد ولي کمي بزرگتر است و براي مناطق معتدله و سردسير سازش يافته است.
زنبور عسل معمولي داراي نژادهاي زيادي است که پنچ نژادمعروف آن را ذکر مي کنيم:
- A.M.carnica pollmann (نژاد کارنيکا ، کانيولان يا خاکستري)
- A.M.ligustica spin (نژاد ايتاليايي)
- A.M.caucasia (نژاد قفقازي يا کاقازيا)
- A.M.mellifera L (نژاد اروپايي يا سياه رنگ)
- A.M.meda (نژاد ايراني)ارمني يا آناتولي11
نژادهاي زنبور عسل گونه معمولي
- نژاد کارنيکا (A.M.carnica pollmann): نژاد کارنيولان يا خاکستري در جنوب آلپ است، رنگ آن خاکستري مايل به قهوهاي، آرامترين نژاد از گونه اروپايي، زمستان را با تعداد کم و غذاي کم سپري ميکند، با شروع گل و گياه ملکه تخمريزي را شروع ميکند و تا اوايل پاييز ادامه ميدهد، تمايل به بچه طبيعي ندارند، محصول زياد، در تمامي آب و هوادنيا سازگار است، غارت خيلي کم اتفاق ميافتد، بالاترين توليد عسل را در يک کندو با 9 طبق و توليد 250 کيلوعسل داشته است.
- A.M.ligusticaspin: نژاد زرد ايتاليايي زادگاه اين زنبور در سيسيل ايتالياست، آب و هواي مديترانهاي (زمستانمعتدل و مرطوب و تابستان گرم و خشک) را ميپسندد، در زمستان ايران به درد نقاط کوهستاني نميخورد، بيشترينجمعيت روي کره زمين را دارد، بيشترين توليد گرده، بدون توجه به گل و گياه منطقه (قبل از شروع بهار منطقه) شروع به تخمريزي ميکند و تا پاييز ادامه ميدهد، توليد عسل بالا، خيلي آرام، تمايل به ازدياد تخم و تمايل کم به بچه کندو را دارد.
- A.M.caucasia (نژاد قفقازي): قهوهاي مايل به سياه تيرهتر از نژاد کارنيولان ميباشند، بلندترين خرطوم را 7ميليمتر، قدرت توليد مثل نسبتا زياد، زمستان گذراني در مناطق کوهستاني خوب است، تا اوايل تابستان دارد 2 اوج تخمريزي، بيشترين توليد بره موم، آرامش، بچهدهي ضعيف از خصوصيات نژادي شان است که در اصلاح نژاد هم به کار ميرود و مهم است. در شمال ايران اصلا سراغ اين نژاد نرويد چون به رطوبت حساس ميباشد و دچار بيماري نوزما ميشود.
- :A.M.mellifera L سياه رنگه و خرطوم کوتاه دارد، تمايل به بچه دادن ندارند و زيادنژاد اروپايي يا سياه رنگ نيش ميزنند و نتوانسته با زنبورداري نوين سازگار شود در محيط باز مهاجم است، تخمريزي ملکه در بهار کم است و در آخر تابستان زياد در نتيجه زمستانهاي سخت را به راحتي سپري میکند، به بيماريهاي لاروي و پروانه موم خوارحساس است.
- نژاد ايراني: مربوط به فلات ايران است، دو بند اول شکم زرد مايل به نارنجي يا زرد کهربايي و موها بور میباشد، توليد عسل مثل قفقازي، تخمريزي ملکه با شروع بهار به اوج خود میرسد و تا آخر بهار ادامه دارد و در تابستان کم کم کاهش پيدا میکند در نتيجه پاييز و زمستان را با جمعيت کم نسبت به ساير نژادها سپری میکند، نسبت به بيماریها مقاوم، توليد بره موم زياد ولي کمتر از قفقازی، تمايل به بچه دادن دارد و به شدت عصبی و نيش بزن است. از نظر توليد گرده بعد از زرد ايتاليايی در رتبه دوم قرار دارد يعنی گرده زيادی توليد میکند.
جمعبندی
مقاله شناخت انواع زنبور عسل و نژادهای مختلف آن نقش مهمی در زنبورداری علمی و تولید عسل با کیفیت دارد. نژادهای مختلف زنبور عسل دارای ویژگیهای رفتاری، تولیدی و سازگاری متفاوت با شرایط آب و هوایی هستند. انتخاب نژاد مناسب میتواند بر میزان تولید عسل، گرده و بره موم تاثیر مستقیم داشته باشد. سایت زویاهانی با ارائه اطلاعات علمی درباره زنبور عسل تلاش میکند مرجع معتبر محصولات طبیعی باشد.
سوالات متداول
-
کدام نژاد زنبور عسل آرامتر است؟
نژاد کارنیولان یکی از آرامترین نژادهای زنبور عسل محسوب میشود.
-
کدام زنبور عسل تولید عسل بیشتری دارد؟
نژادهای کارنیولان و ایتالیایی معمولاً تولید عسل بالاتری دارند.
-
زنبور عسل ایرانی چه ویژگی دارد؟
مقاومت خوب به بیماری و تولید بره موم نسبتاً بالا.
-
مشهورترین گونه زنبور عسل در جهان چیست؟
Apis mellifera





