شپش زنبور عسل | علائم، میزان خسارت و روش های کنترل در زنبورداری

شپش زنبور: ریز‌تر از کنه نر است. این حشره یک گونه مگس است ولی بدون بال، قهوه‌ای متمایل به قرمز به ابعاد 0/5 میلی‌متر. شپش تخم‌های خود را زیر سرپوش سلول‌های حاوی عسل می‌گذارد. لارو با ساختن تونل در موم زندگی می‌کند و از گرده و موم تغذیه می‌کند. این شپش به تعداد زیادی روی ملکه زندگی می‌کند. معمولا در قطعه سینه‌ای نزدیک به دهان است که در موقع تغذیه زنبور از ترشحات غدد بزاقی و پایه زبان تغذیه می‌کند. شپش زیاد مضر نیست ولی در مواقع شدید سبب کم کردن راندمان تخمگذاری ملکه می‌شود.

علائم آلودگی به شپش زنبور

• مشاهده حشرات ریز قهوه‌ای متمایل به قرمز روی بدن ملکه
• تجمع شپش در ناحیه سینه و نزدیک دهان ملکه
• کاهش تخمگذاری ملکه در آلودگی‌های شدید
• بی‌قراری نسبی کلنی
• در موارد خفیف معمولا خسارت اقتصادی جدی ایجاد نمی‌کند، اما در آلودگی‌های بالا می‌تواند عملکرد کلنی را تحت تاثیر قرار دهد.

روش‌های کنترل شپش زنبور عسل

از دود تنباکو می‌توان برای کم کردن جمعیت شپش زنبور عسل استفاده کرد که شپش‌های کامل را بی حس می‌کند.همچنین می‌توان از محلول تریون، نوار فولبکس و پودر فلویتازین استفاده کرد. پس از استفاده از این روش‌ها، باید کاغذ سفید چرب یا آغشته به روغن یا عسل رقیق در کف کندو قرار داده تا بتوان شپش‌های بی حس را از کندو خارج کرد.

نکات مدیریتی مهم

1. بررسی دوره‌ای ملکه به ویژه در فصل‌های پرجمعیت
2. حفظ بهداشت کندو و جلوگیری از ضعف کلنی
3. استفاده از روش‌های کنترلی فقط در صورت آلودگی محسوس
4. پرهیز از مصرف بی‌رویه داروها برای جلوگیری از باقی‌ماندن بقایا در عسل

در زنبورداری حرفه‌ای مانند زویاهانی، سلامت ملکه اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا تخمگذاری منظم و قوی پایه اصلی تولید عسل طبیعی با کیفیت است.

جمع بندی

شپش زنبور عسل حشره‌ای کوچک و بدون بال است که عمدتا روی ملکه زندگی می‌کند و از ترشحات دهانی تغذیه می‌نماید. این آفت معمولا خسارت شدید ایجاد نمی‌کند، اما در آلودگی‌های بالا می‌تواند موجب کاهش راندمان تخمگذاری ملکه شود. کنترل آن با دود تنباکو یا داروهای مخصوص انجام می‌شود و رعایت بهداشت کندو و تقویت کلنی بهترین راه پیشگیری است.

سوالات متداول